Chúa nhật XXV Thường niên – Năm A (Is 55,6-9; Pl 1,20-24.27; Mt 20,1-16)

CHÚA KHÔNG TÍNH GIỜ, CHÚA NHÌN TRÁI TIM

Anh chị em thân mến, chúng ta đang sống trong một thời đại mà hầu như mọi thứ đều được quy đổi thành con số: bao nhiêu giờ làm việc, bao nhiêu tiền lương, bao nhiêu lợi nhuận, bao nhiêu thành tích, bao nhiêu người theo dõi. Ngay cả trong đời sống đức tin, đôi khi chúng ta cũng vô thức tính toán: “Tôi đã làm bao nhiêu cho Chúa, vậy Chúa phải trả lại cho tôi điều gì?” Thế nhưng Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào một logic hoàn toàn khác: logic của ân sủng. Ông chủ không trả công theo cách con người tính toán, nhưng trao ban theo lòng quảng đại của mình. Bởi vì trước mặt Thiên Chúa, điều quan trọng không phải là ta đã làm được bao nhiêu, mà là ta có để cho tình yêu của Ngài chạm đến mình và biến đổi mình hay không.

1.   “Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi” – Is 55,6-9

Tiên tri Isaia nói một câu rất mạnh: “Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi, và đường lối của các ngươi không phải là đường lối của Ta.” Đây chính là chiếc chìa khóa để mở Tin Mừng hôm nay. Con người thường nghĩ theo công bằng có tính toán: làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít; đến trước được ưu tiên, đến sau phải chịu thiệt. Nhưng Thiên Chúa không phủ nhận công bằng; Ngài đưa công bằng vào một chiều kích lớn hơn: lòng thương xót.

Vì thế, Isaia không chỉ mời gọi chúng ta “tìm kiếm Chúa”, mà còn mời gọi: “Kẻ bất lương hãy bỏ đường lối mình đi… hãy trở về với Đức Chúa, Ngài sẽ xót thương.” Thiên Chúa không đứng đó để tính sổ quá khứ, nhưng mở ra một con đường trở về. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã cảm nghiệm rất sâu điều này khi phó thác hoàn toàn vào lòng thương xót Chúa. Đối với chị, nên thánh không phải là tích lũy thật nhiều công trạng, nhưng là tin tưởng mình được yêu thương và phó mình cho tình yêu ấy.

2.   “Đối với tôi, sống là Đức Kitô” – Pl 1,20-24.27

Nếu bài đọc I giúp chúng ta thay đổi cách nghĩ, thì thánh Phaolô cho chúng ta thấy một cách sống mới. Ngài viết: “Đối với tôi, sống là Đức Kitô.” Một câu rất ngắn nhưng có sức đảo lộn cả cách chúng ta nhìn cuộc đời. Thánh Phaolô đang ở trong hoàn cảnh không dễ dàng. Ngài đứng giữa hai lựa chọn: ra đi để được ở với Đức Kitô, hay ở lại để tiếp tục phục vụ cộng đoàn. Điều đáng chú ý là ngài không còn đặt câu hỏi: “Điều gì có lợi cho tôi?” nhưng hỏi: “Điều gì làm ích cho Đức Kitô và cho anh em?” Đó chính là dấu hiệu của một đức tin trưởng thành.

Ngày nay, khi kinh tế khó khăn, công việc bấp bênh, giá cả tăng, nhiều gia đình phải lo từng khoản chi tiêu, chúng ta rất dễ sống theo nguyên tắc “lo cho mình trước.” Điều đó có thể cần thiết để tồn tại, nhưng nếu nó trở thành nguyên tắc duy nhất, trái tim sẽ dần khép lại. Cho nên, thánh Phaolô mời gọi chúng ta bước sang một logic khác: tôi sống không chỉ để kiếm sống, nhưng để trao ban sự sống. Tôi làm việc không chỉ để có thu nhập, nhưng để xây dựng gia đình. Tôi kiếm tiền không chỉ để sở hữu, nhưng để có thể chia sẻ. Tôi sống không chỉ để mình được hạnh phúc, nhưng để sự hiện diện của mình trở thành một điều tốt đẹp cho người khác.

3.   “Tại sao anh đứng đây suốt ngày mà không làm gì?” – Mt 20,1-16

Và rồi Đức Giêsu kể dụ ngôn những người thợ được thuê vào những giờ khác nhau. Có người làm từ sáng sớm, có người đến giữa trưa, có người mãi đến chiều tối mới được gọi vào làm. Thế nhưng cuối ngày, tất cả đều nhận một đồng. Những người làm từ sáng sớm bắt đầu so sánh: “Chúng tôi chịu nắng nôi cả ngày, sao ông lại trả cho họ bằng chúng tôi?” Vấn đề của họ không phải là ông chủ trả thiếu. Ông đã trả đúng điều đã thỏa thuận. Vấn đề là họ không chịu nổi việc người khác được nhận lòng quảng đại mà mình nghĩ rằng mình xứng đáng được hưởng hơn. Đây là một căn bệnh rất hiện đại: căn bệnh so sánh.

Ta có thể không ghen với điều người khác có, nhưng khó chịu vì họ có được điều ấy dễ dàng hơn mình. Ta thấy người khác ít đi lễ hơn mà vẫn bình an; ít hy sinh hơn mà vẫn được yêu thương; ít đóng góp hơn mà vẫn được trân trọng. Và đôi khi trong lòng ta xuất hiện một câu rất nhỏ: “Tại sao lại là họ?” Nhưng Chúa hỏi chúng ta: “Hay vì tôi tốt bụng, mà anh trở nên ganh tị?”

Câu hỏi ấy không chỉ dành cho những người thợ trong dụ ngôn, mà nó dành cho mỗi chúng ta. Bởi vì có những lúc chúng ta biến đời sống đạo thành một bảng chấm công: tôi đi lễ, tôi đọc kinh, tôi đóng góp, tôi phục vụ… rồi âm thầm chờ Thiên Chúa và cộng đoàn phải đáp lại. Nhưng tình yêu đích thực không sống bằng bảng tính. Cho nên, thánh Gioan Thánh Giá từng nhắc rằng vào cuối đời, chúng ta sẽ được xét xử về tình yêu. Không phải về số lượng việc đã làm, nhưng về tình yêu đã đặt vào những việc mình làm.

Điểm gặp nhau của ba bài đọc

Ba bài đọc hôm nay gặp nhau ở một điểm rất đẹp: Thiên Chúa muốn giải phóng chúng ta khỏi lối sống tính toán để bước vào lối sống của ân sủng. Ngôn sữ Isaia mời chúng ta đổi cách nghĩ, thánh Phaolô mời chúng ta đổi cách sống, Đức Giêsu mời chúng ta đổi cách nhìn người khác. Từ đó, Lời Chúa đặt trước chúng ta một câu hỏi rất thật: Tôi đang sống với Chúa bằng lòng biết ơn hay bằng tâm thế đòi hỏi? Tôi nhìn người khác bằng tình yêu hay bằng sự so sánh?

Một câu chuyện nhỏ

Có một người cha chia gia tài cho hai người con. Người con cả ở nhà nhiều năm, chăm sóc cha mẹ. Người con út đi xa, nhiều lần thất bại rồi trở về. Khi người cha đón người con út bằng một bữa cơm vui vẻ, người con cả đã buồn và trách cha. Người cha nói: “Con ơi, tất cả những gì của cha đều là của con.” Có lẽ người con cả quên mất rằng tình yêu không phải là chiếc bánh để chia phần. Khi cha yêu thêm một người con, tình yêu dành cho mình không hề giảm đi. Đó cũng là điều ông chủ trong Tin Mừng muốn nói: “Nào tôi chẳng được phép làm điều tôi muốn với của cải của tôi sao?” Thiên Chúa càng ban cho người khác, chúng ta càng không bị mất đi tình yêu của Ngài.

Áp dụng vào đời sống

Vì thế, trong gia đình, hãy bớt tính toán xem ai làm nhiều hơn ai, mà hãy nhìn xem hôm nay mình có thể làm gì để người kia nhẹ đi một chút. Trong công việc, đừng chỉ hỏi “Tôi được gì?”, nhưng hãy hỏi thêm: “Sự hiện diện của tôi đem lại điều gì tốt đẹp cho người khác?” Trong đời sống giáo xứ, hãy cẩn thận với sự so sánh: nhóm này được quan tâm hơn, người kia được giao việc hơn, tôi phục vụ lâu hơn mà tại sao họ lại được trọng dụng hơn? Và nhất là trong đời sống đức tin, hãy nhớ: Chúng ta không sống để buộc Thiên Chúa mắc nợ mình. Chúng ta sống vì mình đã được yêu trước.

Có thể hôm nay anh chị em đang làm việc từ “sáng sớm” của cuộc đời. Cũng có thể có người vừa mới quay trở về sau một quãng đời xa Chúa. Đừng ganh tị với người trở về. Hãy vui vì một người con đã tìm lại được Cha. Bởi vì trong Nước Thiên Chúa, niềm vui của người khác không phải là sự mất mát của chúng ta.

Kết luận

Anh chị em thân mến, có lẽ điều Chúa muốn chữa lành nơi chúng ta hôm nay không phải là sự lười biếng, nhưng là một trái tim quá quen với việc tính toán. Chúng ta tính giờ, tính công, tính tiền, tính thiệt hơn… đến mức đôi khi cũng tính cả tình yêu. Nhưng Thiên Chúa không yêu chúng ta theo chiếc đồng hồ của con người. Ngài không hỏi: “Con đã làm được bao nhiêu?” Ngài hỏi: “Con có còn yêu không?” Và có lẽ hạnh phúc nhất của đời người không phải là mình đã làm được nhiều hơn người khác, mà là cuối cùng có thể mỉm cười và nói: “Lạy Chúa, con biết tất cả những gì con có đều là ân sủng. Xin cho con đừng ganh tị với ân sủng Chúa ban cho ngườikhác, nhưng biết vui mừng vì họ cũng được Chúa yêu thương như con.”

Lời nguyện

Lạy Chúa, Xin chữa lành nơi con những tính toán âm thầm, những so sánh nhỏ bé và những lần con buồn vì người khác được yêu thương. Xin cho con biết rằng con không cần phải hơn ai để được Chúa yêu thương.

Xin cho con sống không phải để đòi Chúa trả công, nhưng vì con đã nhận quá nhiều ân sủng. Và khi thấy người khác được Chúa nâng lên, xin cho con không hỏi: “Còn con thì sao?”, nhưng biết mỉm cười: “Lạy Chúa, tạ ơn Chúa, vì tình yêu của Ngài vẫn đang lớn lên giữa cuộc đời này.” Amen.

Lm. Phêrô Nguyễn Đình Phúc