KHI NGƯỜI GIẢNG VỀ SỰ TỪ BỎ, NHƯNG CHƯA TỪ BỎ CHÍNH MÌNH

Thứ Ba tuần XXIX Thường niên – Ep 2,12-22; Lc 12,35-38

“Anh em hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn.” (Lc 12,35)

Thưa quý tu sĩ thân mến, người ta không chỉ muốn nghe điều chúng ta giảng, nhưng còn nhìn cách chúng ta sống. Khi nói về khó nghèo mà vẫn bám víu tiện nghi, nói về khiêm nhường mà khó đón nhận góp ý, hay mời gọi phó thác mà luôn lo bảo vệ quyền lợi riêng, chúng ta có thể vô tình làm cho lời chứng Tin Mừng mất sức thuyết phục. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta trở về với hai điều căn bản: lấy Đức Kitô làm nền móng đời mình và luôn tỉnh thức để sống đúng điều mình đã tuyên khấn. Điều đáng sợ không phải là còn yếu đuối, nhưng là quen với sự bất nhất đến mức không còn muốn hoán cải.

1.   Phân tích Lời Chúa: Để Đức Kitô thật sự là nền móng đời tu

1. Bài đọc I: Đừng để cái tôi thay chỗ Đức Kitô

Thánh Phaolô khẳng định: “Đá tảng góc tường là chính Đức Kitô Giêsu” (Ep 2,20). Đời tu chỉ vững vàng khi được xây trên Đức Kitô, chứ không phải trên danh tiếng của hội dòng, uy tín cá nhân, chức vụ hay thành quả bên ngoài. Thế nhưng, ta vẫn có thể nhân danh Chúa để phục vụ mà âm thầm tìm kiếm sự công nhận cho mình. Nên ta dễ buồn khi không được trọng dụng, khó chịu khi bị góp ý, ganh tị khi người khác thành công. Khi ấy, điều làm ta tổn thương nhất không hẳn là Tin Mừng bị xúc phạm, mà là cái tôi không được nhìn nhận.

Đức Kitô cúi xuống rửa chân, còn ta đôi khi mong người khác phục vụ mình; Người chọn con đường tự hạ, còn ta lại cố giữ hình ảnh và vị thế. Đó là lúc cần tự hỏi: Đức Kitô có thật sự là nền móng đời tôi, hay tôi đang dùng những điều thánh thiêng để xây dựng chính mình?

b.   Bài Tin Mừng: Đừng để mình ngủ quên giữa những việc thánh

 Đức Giêsu nói: “Anh em hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn” (Lc 12,35). Tỉnh thức không chỉ là đọc kinh đúng giờ, cử hành phụng vụ trang nghiêm hay chu toàn nhiều công việc mục vụ. Bởi bận rộn với việc của Chúa chưa chắc có nghĩa là trái tim ta luôn ở lại trong tình yêu của Người. Ta có thể nói về lòng thương xót nhưng thiếu kiên nhẫn với người yếu đuối; khuyên người khác sống đơn sơ nhưng lại ngày càng lệ thuộc vào tiện nghi; phục vụ cộng đoàn nhưng không muốn lắng nghe những người khác mình.

Những phản ánh tiêu cực về đời tu trong xã hội không thể quy kết cho tất cả, nhưng cũng không nên khiến chúng ta vội vàng khép lòng trước mọi câu hỏi. Mỗi phản ánh cần được xem xét theo sự thật, không dựa vào tin đồn; nhưng khi có sai sót thật, ta phải đủ khiêm nhường để nhìn nhận và sửa chữa. Tỉnh thức là dám nhận ra lòng nhiệt thành đang nguội lạnh, sự đơn sơ đang nhường chỗ cho hưởng thụ, tình huynh đệ bị tổn thương bởi phe nhóm, hay lời khấn dần trở thành lời nói đẹp hơn là chọn lựa sống. Ngọn đèn đời tu chỉ thật sự sáng khi Tin Mừng chiếu soi những chọn lựa rất cụ thể mỗi ngày.

2.   Điểm gặp nhau: Lời khấn còn đó, trái tim có còn thuộc về Chúa?

 Bài đọc I nhắc chúng ta trở về với nền móng là Đức Kitô; Tin Mừng đánh thức chúng ta khỏi sự ngủ quên trong đời sống thiêng liêng. Cả hai cùng mời gọi ta xét lại khoảng cách giữa điều mình tuyên xưng và điều mình đang sống. Đời tu không đòi chúng ta phải hoàn hảo ngay tức khắc, nhưng đòi chúng ta thành thật và không ngừng hoán cải. Một tu sĩ còn yếu đuối nhưng biết nhận lỗi, sửa mình và xin lỗi người mình làm tổn thương vẫn đang bước đi trong ánh sáng; nguy hiểm hơn là khi ta quen với sai lệch rồi tìm cách biện minh cho nó

3.   Một câu chuyện để xét mình

Hãy hình dung một nữ tu khuyên giáo dân: “Anh chị em hãy tín thác vào Chúa, đừng quá bám víu vào tiền bạc.” Lời chị rất đẹp. Nhưng khi trở về cộng đoàn, chị lại bất an mỗi khi phải chia sẻ, so sánh điều kiện sống với người khác và luôn lo giữ phần lợi cho mình. Có thể chị không cố ý sống giả hình; chỉ là chị chưa nhận ra những vùng trong lòng vẫn chưa thật sự phó thác. Câu chuyện ấy nhắc chúng ta rằng khoảng cách giữa lời giảng và đời sống đôi khi bắt đầu từ những thỏa hiệp nhỏ, lặp đi lặp lại cho đến khi ta xem chúng là bình thường.

4. Áp dụng: Trở về với những lời khấn bằng những đổi thay cụ thể Hôm nay, có lẽ Chúa không hỏi trước hết chúng ta đã giảng bao nhiêu bài hay điều hành bao nhiêu chương trình, nhưng hỏi: “Con có còn để Thầy làm chủ đời con không?” Trở về với lời khấn khó nghèo là xem mình có tự do trước tiền bạc và tiện nghi; trở về với lời khấn vâng phục là biết lắng nghe, đón nhận góp ý và tìm kiếm ý Chúa thay vì bảo vệ ý riêng; trở về với lời khấn khiết tịnh là yêu thương bằng một trái tim trong sáng, trưởng thành và không chiếm hữu. Hãy đặc biệt nhìn lại cách mình đối xử với người nhỏ bé, người bất đồng và những người không thể đem lại lợi ích hay quyết định tương lai của mình.

Nếu đã sai, hãy nhận lỗi và sửa chữa; nếu đã làm ai tổn thương, hãy tìm cách hàn gắn; nếu có vấn đề cần minh bạch và chịu trách nhiệm, đừng dùng danh nghĩa hay chức vụ để né tránh. Hoán cải không dừng ở nỗi xúc động trong giờ cầu nguyện, nhưng phải trở thành thay đổi mà người sống bên cạnh có thể nhận ra.

5.   Kết luận: Hãy để đời tu trở thành Tin Mừng có thể nhìn thấy

Thưa quý tu sĩ thân mến, người ta không đòi chúng ta không bao giờ vấp ngã; điều họ cần là thấy chúng ta biết khiêm nhường đứng lên, can đảm xin lỗi và chọn Tin Mừng thay vì lợi ích riêng. Đừng để người nghèo chỉ nghe ta nói về khó nghèo mà không thấy sự đơn sơ nơi ta; đừng để người đau khổ nghe ta nói về phó thác mà không tìm được nơi ta một tấm lòng cảm thông; đừng để ta mời gọi người khác tỉnh thức trong khi chính mình ngủ quên giữa tiện nghi, quyền lực hay sự tự mãn. Chiếc áo tu cho biết ta thuộc về một hội dòng; chính đời sống giống Đức Kitô mới giúp người khác nhận ra ta thật sự thuộc về Người.

6.   Lời nguyện

Lạy Chúa Giêsu, Đấng đã chọn con đường nghèo khó, khiêm nhường và phục vụ, xin đánh thức con khỏi những thỏa hiệp âm thầm trong đời sống thánh hiến. Xin đừng để con dùng lời giảng che giấu điều cần hoán cải, dùng chức vụ bảo vệ cái tôi, hay mải lo công việc của Chúa mà quên mất trái tim mình. Xin ban cho con lòng can đảm nhìn nhận sự thật, khiêm nhường đón nhận sửa dạy và chân thành sửa đổi những gì chưa phù hợp với Tin Mừng. Xin cho con không chỉ khuyên người khác phó thác mà chính con biết phó thác; không chỉ mời gọi người khác tỉnh thức mà chính con biết tỉnh thức mỗi ngày. Để dù còn yếu đuối, đời sống con vẫn trở thành chứng tá chân thành về tình yêu và lòng thương xót của Chúa. Amen.

Lm. Phêrô Nguyễn Đình Phúc, CSC