Hội Dòng Mến Thánh Giá Phát Diệm
1.Hoàn cảnh xã hội và địa lý
Giáo xứ Quyết Bình được chính thức thành lập năm 1912, thuộc xã Chất Bình, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, nay là xã Chất Bình, tỉnh Ninh Bình. Đây là xã thuộc vùng đồng bằng thấp, có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, là vựa lúa quan trọng của tỉnh; đồng thời, phát triền nghề truyền thống (đan cói và đan bèo).
Xã Chất Bình có diện tích khoảng 5,92km, với dân số là 5.453 người[1]. Trong đó, có hơn 2.000 giáo dân, chiếm 36,7% dân số, tham gia sinh hoạt tôn giáo tại giáo xứ Quyết Bình và Quân Triêm. Riêng giáo xứ Quyết Bình hiện có khoảng 1.234 giáo dân, quy tụ trong 7 giáo họ với các hội đoàn: Mân Côi, Gia trưởng, ca đoàn, Giáo lý viên… Từ chính mảnh đất giàu truyền thống đức tin ấy, các ơn gọi tu trì đã từng bước được nảy sinh và phát triển, mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử hiện diện của đời sống thánh hiến tại giáo xứ.
2.Quá trình hình thành
Trong hành trình dấn thân phục vụ của Hội Dòng Mến Thánh Giá Phát Diệm, mỗi cộng đoàn là một dấu chỉ sống động của tình yêu Thiên Chúa và lòng trung kiên trong ơn gọi. Cộng đoàn Quyết Bình cũng là một trang quý trong lịch sử ấy – nơi lưu dấu bao bước chân lặng thầm của các chị em Mến Thánh Giá Phát Diệm đã không ngừng gieo rắc niềm tin giữa bao thăng trầm của thời cuộc, để ngọn lửa đức tin luôn cháy sáng trên mảnh đất thân thương này.
Cộng đoàn Quyết Bình được thành lập năm 1950 (1940?). Tuy nhiên, biến cố di cư năm 1954 cùng những năm tháng chiến tranh sau đó đã khiến nhiều cơ sở của Hội Dòng buộc phải đóng cửa vì thiếu người coi sóc như: cộng đoàn Dưỡng Điềm, cộng đoàn Quyết Bình.
Hơn bốn thập niên sau,cuối năm 1995, trong tinh thần canh tân và tái thiết đời sống, Hội Dòng ước mong được tái hiện diện nơi những vùng đất từng in dấu bước chân Mến Thánh Giá năm xưa, trong đó có Quyết Bình. Quý chị Bề trên đã thưa với Cha Antôn Phạm Hoàng Lãm – khi ấy đang phục vụ tại giáo xứ Cách Tâm và kiêm nhiệm giáo xứ Quyết Bình. Được Cha chấp thuận và nâng đỡ, Hội Dòng đã cử ba chị đến tái lập cộng đoàn: Bà Bề trên Maria Vũ Thị Lành, chị Têrêsa Phan Thị Hồng, chị Anna Phạm Thị Thu Hà, quý chị phục vụ đồng htowif Giáo xứ Quysts Bình và Quân Triêm. Sau hơn một năm phục vụ, nhân sự thay đổi, chị Têrêsa Mai Thị Ngát thay thế cho sứ vụ của chị Anna Hà.
Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, các chị khởi đầu sứ vụ với tất cả lòng nhiệt thành tông đồ: dạy giáo lý, tập hát cho ca đoàn, thăm viếng người nghèo, và làm vườn để tự túc sinh hoạt. Vì chính quyền khi ấy chưa cho phép lưu trú, các chị chỉ có thể âm thầm phục vụ ban ngày, và phải xin ngủ nhờ nhà dân ban tối. Cuộc sống đơn sơ và còn thiếu thốn, nhưng niềm vui phục vụ và tình huynh đệ trong công đoàn luôn đong đầy. Bên cạnh đó, các chị còn được bà con giáo dân yêu thương, âm thầm nâng đỡ.
Về sau, có những trở ngại về mặt pháp lý, quý chị đến đầu tiên đã phải chuyển đi, lúc này Hội Dòng đã sai Bà Anna Đỗ Thị Dàng – người con quê gốc Quyết Bình trở về trông coi nhà và tiếp tục công việc dạy giáo lý cho thiếu nhi. Ban đêm, bà mời mấy em thiếu nữ đến ở cùng để vừa giữ nhà, vừa duy trì sinh hoạt đức tin. Trong âm thầm, ngọn lửa Mến Thánh Giá vẫn được gìn giữ như hạt giống ẩn sâu trong lòng đất, chờ ngày trổ sinh hoa trái. Chính nhờ lòng kiên trung và những hy sinh âm thầm ấy, căn nhà nhỏ nơi đây vẫn mãi là điểm sáng đức tin giữa bao đổi thay của thời cuộc.
- Thời kỳ tái lập và công tác mục vụ
Năm 2007, khi Hội Dòng dần ổn định sau thời gian tái thiết và chính quyền cũng cởi mở hơn, cộng đoàn Quyết Bình chính thức được khôi phục. Từ đó, Hội dòng đã cắt đặt các chị đến hiện diện thường xuyên, sống đời thánh hiến và phục vụ giáo xứ.
(Chị Huế, chị trưởng Hồng, chị Khen – ảnh chụp năm 2009)
Dù cơ sở về nhà ở còn nhiều hạn chế, công việc hàng ngày của các chị là làm vườn, trồng rau, làm may, nhưng các chị vẫn hăng say trong công tác mục vụ: dạy giáo lý, hướng dẫn ca đoàn, thăm viếng người nghèo, đồng hành với các hội đoàn, và góp phần làm phong phú đời sống phụng vụ giáo xứ bằng chứng tá của đời sống khiêm nhu, bác ái và cầu nguyện.
Năm 2011, Cha xứ và giáo xứ đã xin lại chính quyền khu Nhà Dòng và bàn giao lại cho Hội Dòng ngày 20 tháng 06 năm 2011. Từ đây, các chị em có nơi biệt lập để sống đời tu trì và phục vụ hiệu quả hơn tại giáo xứ.
- Hoa trái ơn gọi
Từ khi Hội Dòng hiện diện và phục vụ, số chị em trong Giáo xứ đã dấn thân trong ơn gọi Mến Thánh Giá và hầu hết các chị đã khấn trọn gồm:
| Anna Đỗ Thị Dàng (+) | Quyết Bình | ||
| Têrêsa Trần Thị Xuyến2 | Quyết Bình | 09/08/ | 2010 |
| Anna Nguyễn Thị Thơm3 | Quyết Bình | 11/08/ | 2011 |
| Têrêsa Phạm Thị Hạnh5 | Quyết Bình | 11/08/ | 2011 |
| Têrêsa Vũ Thị Sáu | Quyết Bình | 28/07/ | 2018 |
- Lời kết
Trong tâm tình tạ ơn cùng Hội dòng nhân dịp kỉ niệm 125 năm thành lập, Cộng đoàn Quyết Bình dâng lời cảm tạ Thiên Chúa – Đấng đã khởi sự nơi đây công trình tốt lành và luôn gìn giữ qua từng thế hệ. Và tri ân Quý Bề Trên Hội Dòng đã yêu thương nâng đỡ; Quý Cha đã đồng hành, hướng dẫn và chia sẻ đời sống thiêng liêng; cùng toàn thể cộng đoàn giáo dân đã quảng đại cộng tác và nâng đỡ chị em trong sứ vụ tông đồ. Nguyện xin Thiên Chúa tiếp tục chúc lành để hạt giống đức tin và tình yêu Mến Thánh Giá sinh nhiều hoa trái trên mảnh đất Quyết Bình thân thương này.
Quan thầy: Lễ Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa (01/01)
Địa chỉ: xã Chất Bình – Ninh Bình
[1] Tính đến năm 2019.
Trên https://www.citypopulation.de/en/vietnam/ninhbinh/admin/376__kim_sơn/? Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2026.
BTT – Cập nhật ngày 12/03/2026
