Thứ Hai tuần 29 Thường niên – Năm A Lời Chúa: Ep 2, 1-10; Lc 12, 13-21

ĐỪNG ĐỂ NHÀ DÒNG ĐẦY TIẾNG KINH, MÀ TRÁI TIM VẮNG BÓNG ĐỨC KITÔ

Thưa quý tu sĩ, điều đáng sợ nhất trong đời tu không phải là chúng ta yếu đuối, nhưng là vẫn làm việc cho Chúa mỗi ngày mà trái tim dần xa Chúa lúc nào không hay. Lời Chúa hôm nay nhắc chúng ta rằng ơn cứu độ là quà tặng nhưng không của Thiên Chúa (Ep 2,1-10), còn Tin Mừng cảnh báo đừng mải mê tích trữ của cải mà quên mất phần linh hồn mình (Lc 12,13-21). Phải chăng trong đời tu, chúng ta cũng đang xây những kho lẫm vô hình bằng chức vụ, thành công, tiện nghi và lòng tự ái, trong khi ngọn lửa tận hiến ngày càng nguội lạnh?

2.   Bài đọc thứ nhất: Đừng biến ân sủng thành công trạng của mình

Thánh Phaolô khẳng định: “Chính do ân sủng và nhờ lòng tin mà anh em được cứu độ; đây không phải bởi sức anh em, mà là một ân huệ của Thiên Chúa” (Ep 2,8). Đời tu là một hồng ân, không phải công trạng; chúng ta được gọi không phải vì mình xứng đáng hơn người khác, nhưng vì Thiên Chúa yêu thương và muốn chúng ta thuộc về Ngài. Thế nhưng, sau nhiều năm khấn dòng, chúng ta có thể biến ơn gọi thành công trạng. Nên chúng ta tự hào vì những năm tháng phục vụ, những trách nhiệm đảm nhận, những thành quả đạt được. Rồi khi cái tôi nổi lên, chúng ta dễ tổn thương khi bị góp ý, dễ bất mãn khi không được trao trách nhiệm, dễ ganh tị khi người khác được tín nhiệm.

Khi những điều này xảy ra cũng là dấu hiệu cho thấy chúng ta cần trở về với ân sủng, bởi đời tu không phải để chứng minh giá trị của mình, nhưng để tình yêu Thiên Chúa biến đổi mình mỗi ngày. Mặc khác, thánh Phaolô còn nhắc chúng ta được dựng nên trong Đức Kitô “để sống mà thực hiện những việc tốt đẹp” (Ep 2,10). Vì thế, giá trị đời tu không chỉ nằm ở những gì ta làm được, mà còn ở con người ta trở thành. Nếu càng phục vụ càng kiêu ngạo, càng có trách nhiệm càng khó sống chung, thì ta cần tự hỏi: công việc này đang giúp tôi nên thánh, hay đang nuôi lớn cái tôi của tôi?

3.   Bài Tin Mừng: Những kho lẫm vô hình trong đời tu

Đức Giêsu cảnh báo: “Anh em phải coi chừng, phải giữ mình khỏi mọi thứ tham lam” (Lc 12,15). Người phú hộ trong dụ ngôn không bị kết án vì làm ăn thành công, nhưng vì ông chỉ nghĩ đến mình. Ông có kho lẫm đầy ắp, dự tính tương lai rất chu đáo, nhưng không có chỗ cho Thiên Chúa và tha nhân. Ông tưởng rằng sở hữu nhiều sẽ bảo đảm được sự sống, nhưng quên rằng đời người mong manh và mọi sự đều có ngày phải buông tay. Hình ảnh của người Phụ hộ cũng nhắc nhỡ chúng ta vì trong đời tu, chúng ta cũng có những kho lẫm mà đôi khi chính mình không nhận ra.

Kho lẫm tri thức: Chúng ta học nhiều thần học, đọc nhiều sách thiêng liêng, có thể nói rất sâu về cầu nguyện, khiêm nhường và lòng thương xót, nhưng lại không đủ khiêm nhường để nhận mình sai, không đủ kiên nhẫn để lắng nghe người khác. Chúng ta hiểu biết về Thiên Chúa nhưng có nguy cơ không còn để Thiên Chúa chạm đến trái tim mình.

Kho lẫm chức vụ và thành công: Chúng ta vui khi được giao những công việc quan trọng, được cộng đoàn tín nhiệm, được người khác kính trọng; nhưng khi phải trở về với những việc âm thầm, nhỏ bé, ít ai biết đến, lòng nhiệt thành lại giảm sút. Có khi chúng ta nói mình tìm vinh danh Chúa, nhưng sâu bên trong lại mong người khác nhìn thấy giá trị của mình.

Kho lẫm an toàn và tiện nghi: Chúng ta đã khấn khó nghèo, nhưng vẫn có thể bị cuốn hút bởi những tiện nghi, những đặc quyền và một cuộc sống ít bị quấy rầy. Chúng ta muốn phục vụ người nghèo, nhưng đôi khi ngại bước vào những nơi thiếu thốn; muốn đồng hành với người đau khổ, nhưng lại sợ những phiền toái làm xáo trộn sự bình yên của mình.

Kho lẫm thành kiến và tự ái: Chúng ta sống chung dưới một mái nhà, đọc chung một lời kinh, nhưng vẫn có thể lạnh nhạt với nhau, chia phe nhóm, nói sau lưng, giữ mãi những tổn thương cũ. Có những cộng đoàn không thiếu giờ kinh, nhưng thiếu một lời xin lỗi; không thiếu những cuộc họp, nhưng thiếu sự chân thành; không thiếu những công việc chung, nhưng thiếu một trái tim biết đón nhận người khác.

Những kho lẫm ấy nguy hiểm vì chúng không nhất thiết làm chúng ta bỏ đời tu. Chúng chỉ khiến chúng ta tiếp tục sống đời tu mà ngày càng xa tinh thần Tin Mừng. Có khi điều cần được giải phóng nhất trong đời tu không phải là những gì chúng ta đang sở hữu, nhưng là những gì đang âm thầm sở hữu chúng ta.

4.  Điều đau lòng nhất: Đánh mất tình yêu ngay trong những việc thánh

Thưa quý tu sĩ, có một câu hỏi chúng ta cần can đảm đối diện: Vì sao có lúc chúng ta dành rất nhiều thời gian cho công việc của Chúa, nhưng lại quá ít thời gian cho chính Chúa? Chúng ta có thể đọc Kinh Thần vụ mỗi ngày mà tâm trí luôn bận rộn tính toán công việc. Có thể dâng Thánh lễ nhưng lòng vẫn chất chứa những bất mãn chưa được hóa giải. Có thể giảng về tha thứ nhưng không muốn làm hòa với một người anh em. Có thể dạy người khác sống đơn sơ nhưng lại khó từ bỏ những tiện nghi quen thuộc. Có thể khuyên người trẻ quảng đại hiến thân nhưng chính mình lại ngại hy sinh thêm một chút.

Dần dần, cầu nguyện trở thành bổn phận, sứ vụ trở thành công việc, cộng đoàn trở thành nơi cùng sinh hoạt, còn đời thánh hiến trở thành một nếp sống đã quen. Đó không nhất thiết là dấu hiệu chúng ta không còn yêu Chúa. Nhưng đó có thể là lời cảnh báo rằng tình yêu cần được chăm sóc, thanh luyện và làm mới lại.

Đời tu không mất ý nghĩa chỉ vì chúng ta mệt mỏi, khô khan hay có lúc thất bại. Đời tu bắt đầu mất sức sống khi chúng ta không còn muốn để Chúa chạm đến những vùng tối trong lòng mình; khi chúng ta quen với sự bất toàn của bản thân đến mức không còn muốn thay đổi. Chúa không đòi chúng ta phải luôn mạnh mẽ. Ngài chỉ mong chúng ta thành thật. Một tu sĩ biết quỳ xuống thưa: “Lạy Chúa, con đang nguội lạnh, xin làm cho con yêu Chúa lại”, có khi đang ở gần Chúa hơn người vẫn chu toàn mọi bổn phận nhưng không còn ý thức mình cần được biến đổi.

5.   Trở về với điều cốt lõi: Yêu Chúa trong những điều nhỏ bé

Vậy làm thế nào để đời tu có ý nghĩa hơn? Trước hết, hãy trở về với cầu nguyện như một cuộc gặp gỡ chứ không chỉ là một thời khóa biểu. Hãy dành cho Chúa những phút thinh lặng thực sự, nơi chúng ta không cần chứng minh điều gì, không phải giải quyết việc gì, chỉ đơn giản ở lại trước mặt Ngài với con người thật của mình.

Tiếp đến, hãy để đời sống cộng đoàn trở thành nơi thực hành sự thánh thiện. Đừng chỉ xét mình về những kinh nguyện đã đọc, những công việc đã hoàn thành; hãy xét xem hôm nay mình đã làm ai tổn thương, đã bỏ qua cơ hội nào để yêu thương, đã phản ứng thế nào khi bị góp ý. Đôi khi, hành vi thánh thiện nhất trong ngày không phải là làm thêm một việc lớn, nhưng là biết xin lỗi một người anh chị em.

Cuối cùng, hãy tìm lại niềm vui trong sứ vụ. Đừng chỉ nhìn người mình phục vụ như đối tượng của công việc mục vụ, nhưng như những con người cần được yêu thương. Đừng chỉ hỏi mình đã hoàn thành bao nhiêu việc, nhưng hãy hỏi có ai được nâng đỡ, được lắng nghe, được tìm lại hy vọng nhờ sự hiện diện của mình không. Một tu sĩ thánh thiện không nhất thiết là người làm được nhiều việc nhất, nhưng là người để tình yêu Đức Kitô thấm vào những việc mình làm, dù lớn hay nhỏ, được biết đến hay hoàn toàn âm thầm.

6.   Kết luận: Đừng chỉ giữ lời khấn, hãy giữ ngọn lửa của lời khấn

Thưa quý tu sĩ thân mến, chức vụ rồi sẽ trao lại, sức khỏe rồi sẽ hao mòn, những công trình rồi sẽ có người tiếp nối. Điều còn lại không phải là chúng ta đã làm được bao nhiêu việc cho Chúa, nhưng là đã yêu Chúa và yêu tha nhân như thế nào. Đừng chỉ giữ những lời khấn, nhưng hãy giữ ngọn lửa tận hiến; để dù ở vị trí nào, chúng ta vẫn là dấu chỉ tình yêu của Thiên Chúa giữa trần gian.

Lời nguyện: Lạy Chúa Giêsu, xin tha thứ vì nhiều khi con lo làm việc cho Chúa mà quên ở lại với Chúa. Xin giải thoát con khỏi tự ái, danh vọng và những thành tích níu giữ lòng con. Xin làm mới tình yêu tận hiến, để con biết khiêm tốn phục vụ, quảng đại yêu thương và trung thành trong những việc âm thầm. Xin cho đến cuối hành trình, điều còn lại nơi con không phải là những gì con đã làm được, nhưng là tình yêu con đã sống cho Chúa và cho mọi người. Amen.

Lm. Phêrô Nguyễn Đình Phúc, CSC